Arcêd Marchnad

Market Arcade memories event June 2017

Market Arcade logo fc  

Coronavirus COVID-19: the Market Arcade project is closed until further notice. 

Mae Cyngor Dinas Casnewydd wedi sicrhau cyllid i adfer Arcêd y Farchnad rhestredig Gradd II Oes Fictoria yng nghanol y ddinas.

Bydd Cyllid Treftadaeth Treflun HLF yn golygu bod modd adfer manylion pensaernïol, gan ailgysylltu perchnogion, masnachwyr ac ymwelwyr â rôl Arcêd y Farchnad yn nhwf Casnewydd.

Mae’r project hefyd yn ceisio sefydlu Arcêd y Farchnad fel atyniad masnachol deniadol yn y ddinas. 

Rhoi’r newyddion diweddaraf am y Project

Dechreuodd gwaith ar y safle ar 17 Chwefror 2020 a disgwylir iddo gymryd 60 wythnos, a allai newid mewn amgylchiadau annisgwyl.

Y contractwr penodedig yw Anthony A Davies Cyf, sydd â phrofiad helaeth o gyflawni cynlluniau adeiladau rhestredig tebyg. 

Bydd gwaith i'r gwasanaethau tanddaearol yn cael ei wneud yn gyntaf, ac yna:

  • adnewyddu'r to gwydr
  • gosod y grisiau mynediad
  • newid y ffenestri a’r teils gwydr
  • adnewyddu'r ffryntiadau siopau
  • gosod palmantau    

Cynllun rheoli ardal gadwraeth

Cynhaliwyd yr ymgynghoriad hwn rhwng 8 Tachwedd a 8 Rhagfyr 2017 a cheisiwyd sylwadau ar y Cynllun Rheoli Ardal Gadwraeth Stryd Fawr drafft (pdf), a baratowyd yn rhan o Broject Treflun Cronfa Dreftadaeth y Loteri (HLF).  

Mae’r Cynllun yn parhau â’r gwaith a gynhaliwyd yn ystod y cam astudiaeth cymeriad isod, ac mae’n edrych ar ddatblygiad hanesyddol, cymeriad, arwyddocâd, risgiau a chyfleoedd Arcêd y Farchnad ac ardal ehangach y Stryd Fawr.

Prif nodau’r Cynllun yw:

  • crynhoi prif bwyntiau’r astudiaeth cymeriad
  • cydnabod asedau etifeddiaeth dynodedig a rhai nad ydynt yn ddynodedig
  • nodi risgiau sy’n bygwth pwysigrwydd a nodweddion arbennig yr ardal
  • nodi’r cyfleoedd i wella’r ardal
  • sefydlu cynllun gweithredu i sicrhau bod yr ardal yn cael ei rheoli, ei gwarchod a’i gwella  

Mae’r astudiaeth yn rhan o’r gwaith sy’n cael ei wneud yn rhan o baratoi at y bid terfynol. 

Arwyddocâd Hanesyddol 

Adeiladwyd yr arcêd, Arcêd Fennell gynt, yn 1869, gan gysylltu’r rheilffordd oedd newydd ei hadeiladu (1850), y Swyddfa Bost (1844) a’r Farchnad Nwyddau (1862).

Roedd yr arcêd yn cael ei defnyddio’n helaeth am dros ganrif, ac roedd yn cael ei chofio fel ‘arcêd flodau’, nes i arferion siopa a chanolfan fanwerthu Casnewydd newid, yn benodol o ran datblygiad Canolfan y Kingsway yn 1968.

Cynhaliwyd digwyddiad Atgofion Arcêd y Farchnad rhwng 29 Mehefin – 1 Gorffennaf 2017 lle gwahoddwyd pobl i rannu eu hatgofion a’u lluniau, eitemau a dogfennau oedd yn ymwneud ag Arcêd y Farchnad.

Os oes gennych straeon neu luniau yr hoffech eu rhannu cysylltwch â ni, bydd eich atgofion chi’n ychwanegu at hanes cyfoethog Arcêd y Farchnad a rhoi blas ar y manylion pensaernïol sydd wedi’u colli ers tro bellach.

Manylion Cyswllt

Os ydych am gynorthwyo â’r project, cysylltwch â’r Rheolwr Project Etifeddiaeth e-bostiwch info@newport.gov.uk  

 Market Arcade lottery logos