Gwywiad yr Onnen

Ash tree felling Caerleon Road 2

Caerleon Road

28 Medi 2020 -  

Mae arolwg diweddar wedi dangos bod angen gwneud gwaith brys i gwympo nifer sylweddol o goed aeddfed ar hyd rhan o Caerleon Road oherwydd y clefyd gwywo difrifol ar goed ynn. 

Bydd yn hanfodol cau darn o’r ffordd yn gyfan gwbl i gerddwyr, beicwyr a cherbydau am resymau diogelwch tra bo'r gwaith mawr hwn yn cael ei wneud gan gontractwyr arbenigol.

Dim ond mynediad dan reolaeth i eiddo o fewn yr ardal ar gau a ganiateir drwy gydol y project, y disgwylir iddo bara tua 50 diwrnod.

Bydd llwybrau dargyfeirio ar gyfer y rhan fwyaf o gerbydau ar hyd New Road, Belmont Hill, Royal Oak Hill, Chepstow Road, Clarence Place, cylchfan Old Green a'r A4042 ond bydd cerbydau trwm yn defnyddio'r B4236, Ponthir, Llanfrechfa a'r A4042.

Darganfod mwy.


Achosir y clefyd gwywiad yr onnen gan y ffwng Hymenoscyphus fraxineus, adwaenwyd yn flaenorol fel Chalara fraxinea.

Mae ffigurau cyfredol yn amcangyfrif y collir hyd at 95% o’r coed ynn yn y DU i wywiad yr onnen o fewn y 15 mlynedd nesaf, a fydd yn arwain at golled fawr i’n coetiroedd a bioamrywiaeth yr ardaloedd hyn. 

Sut olwg sydd ar wywiad yr onnen?

Mae gan wywyiad yr onnen gorff ffrwytho fel madarch sy’n tyfu ar wasarn dail yr onnen sydd wedi’i heintio, gan ffrwydro ar agor yn yr haf a rhyddhau miloedd o sborau i’r awyr, ac yn heintio coed ynn iach. 

Ewch i Forest Research i gael rhagor o wybodaeth, gan gynnwys sut i adnabod y clefyd.   

Rheoli gwywiad yr Onnen yng Nghasnewydd

Arolygir pob coeden sy’n eiddo i’r cyngor i fonitro iechyd ac i nodi unrhyw goed a allai fod yn afiach neu’n achosi risg.

Fel rhan o’r arolygon hyn rydym bellach yn nodi ac yn monitro coed ynn am arwyddion o wywiad yr onnen a byddwn yn trefnu torri coed sydd wedi’u heintio er mwyn atal damweiniau.

Caiff rhai ardaloedd mawr o goed ynn eu torri i lawr gydag effaith sylweddol ar fannau coediog lleol.

Mae gan y Cyngor bolisi o blannu dwy goeden ar gyfer pob coeden a dorrir i lawr ar dir y mae’n gyfrifol amdano, felly bydd coed addas eraill yn cymryd lle unrhyw goed ynn sy’n cael eu torri i lawr.

Gallwch helpu i atal lledaenu gwywiad yr onnen trwy:

  • Lanhau eich esgidiau ar ôl ymweld â man coediog
  • Peidio â thorri darnau o blanhigion neu ddeunydd planhigion o’r cefn gwlad
  • Golchi olwynion ceir neu feiciau er mwyn cael gwared ar unrhyw ddeunydd planhigion neu fwd

Adrodd am wywiad yr onnen

Os sylwch chi ar goeden sydd â gwywiad yr onnen mewn lle cyhoeddus, adroddwch amdani fel y byddech gydag unrhyw goeden beryglus arall.

Adrodd am goeden yr amheuir y mae arni wywiad yr Onnen [byddwn yn darparu dolen]

Neu e-bostiwch Tree.Team@newport.gov.uk

Gwybodaeth i berchnogion coed

Mae ar berchnogion tir ddyletswydd gofal gyfreithiol ac mae’n rhaid iddynt gynnal eu coed mewn cyflwr gweddol ddiogel. 

Os oes gennych goeden Onnen ar eich eiddo, rydym yn argymell eich bod yn gofyn i feddyg coed er mwyn gwirio am arwyddion o wywiad yr Onnen.

Dylid torri i lawr coeden y mae arni arwyddion o’r clefyd ac sydd mewn lle lle y gallai achosi difrod i bobl neu eiddo. 

Mae’n rhaid i chi sicrhau bod yr holl ganiatadau sydd eu hangen cyn torri coeden i lawr wedi’u cael, gan geisio arweiniad gan feddyg coed neu ymgynghorydd coed.   

Gwybodaeth ychwanegol

https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2018-03/clefyd-coed-ynn-taflen.pdf(pdf)

Cyfoeth Naturiol Cymru - Iechyd Coed

Coed Cadw - Gwywiad yr Onnen

Ymchwil Coedwigoedd - Gwywiad yr Onnen

Common sense risk management of trees

Cyswllt

E-bost Tree.Team@newport.gov.uk gydag unrhyw ymholiadau.